سر ارنست ویلیام تیترتون (Sir Ernest William Titterton) یکی از چهره‌های محوری و در عین حال بسیار بحث‌برانگیز در تاریخ فیزیک هسته‌ای و تسلیحات اتمی است. او نه تنها در تولد عصر اتم نقشی مستقیم داشت، بلکه به عنوان معمار اصلی برنامه هسته‌ای بریتانیا و سپس استرالیا شناخته می‌شود.
تولد و تحصیلات: از موسیقی تا فیزیک
ارنست تیترتون در ۴ مارس ۱۹۱۶ در خانواده‌ای متوسط در کتلبورک (Kettlebrook)، در ناحیه واریک‌شایر انگلستان به دنیا آمد. پدرش ویلیام آلفرد تیترتون کارمند اداری بود. او از کودکی استعداد چشمگیری در موسیقی داشت و به عنوان خواننده گروه کر و نوازنده ارگ و پیانو در کلیسای سنت ادیتا در تموورث فعالیت می‌کرد.
تیترتون با کسب بورسیه در مدرسه گرامر الیزابت ملکه، هم از نظر تحصیلی و هم در ورزش (کریکت و هاکی) عملکرد درخشانی داشت. اگرچه آرزوی تحصیل در دانشگاه کمبریج را داشت، اما به دلیل عدم توانایی مالی، در دانشگاه بیرمنگام ثبت‌نام کرد و در سال ۱۹۳۷ با درجه ممتاز در فیزیک فارغ‌التحصیل شد و سپس مدارک کارشناسی ارشد (۱۹۳۸) و دکترای خود (۱۹۴۱) را نیز از همان دانشگاه دریافت کرد. استاد راهنمای او مارک اولیفانت (Mark Oliphant)، فیزیکدان برجسته استرالیایی بود که بعدها نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر حرفه‌ای تیترتون ایفا کرد.
جنگ جهانی دوم: از رادار تا پروژه منهتن
با آغاز جنگ جهانی دوم، مسیر تیترتون به سمت فناوری نظامی تغییر کرد. اولیفانت از او خواست تا روی ساخت یک مدولاتور برای مگنترون تشدیدی کار کند؛ قطعه‌ای کلیدی برای تولید امواج رادار قدرتمند. او به عنوان افسر پژوهشی در نیروی دریایی بریتانیا مشغول به کار شد و در توسعه سیستم‌های رادار برای هواپیماها نقش داشت.
در ادامه، تیترتون در چارچوب پروژه سری بریتانیایی «آلیاژهای لوله‌ای» (Tube Alloys) با اتو فریش (Otto Frisch) همکاری کرد. کشف آن‌ها مبنی بر اینکه نوترون‌ها بلافاصله پس از شکافت تولید می‌شوند، امکان ساخت بمب را عملی کرد.
در سال ۱۹۴۳، تیترتون به پروژه منهتن در آزمایشگاه لوس آلاموس آمریکا پیوست. او در آنجا به طراحی سیستم عدسی‌های انفجاری (explosive lenses) که موج شوک اولیه را برای بمب کروی «مرد چاق» (Fat Man) شکل می‌داد، و همچنین سیستم زمان‌بندی متوالی لازم برای انفجار آن کمک کرد.
نقش کلیدی در آزمایش ترینیتی: تیترتون در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۵، دکمه شلیک اولین آزمایش بمب اتمی جهان (آزمایش ترینیتی) را فشار داد. او بعدها در آزمایش‌های هسته‌ای «تقاطع‌ها» (Operation Crossroads) در سال ۱۹۴۶ در آبسنگ بیکینی نیز شمارش معکوس هر دو آزمایش را انجام داد.
استرالیا و آزمایش‌های هسته‌ای بریتانیا
تیترتون در سال ۱۹۴۷ به بریتانیا بازگشت و در تأسیسات تحقیقات انرژی اتمی در هارول مشغول به کار شد. او در آنجا به عنوان مشاور تأسیسات تحقیقات تسلیحات اتمی (AWRE) در آلدرماستون فعالیت کرد که مسئول طراحی و توسعه اولین سلاح‌های هسته‌ای بریتانیا بود.
در آگوست ۱۹۵۰، تیترتون پیشنهاد مارک اولیفانت را پذیرفت و به عنوان استاد پایه‌گذار فیزیک هسته‌ای در دانشگاه ملی استرالیا (ANU) در کانبرا منصوب شد. او در طول سی سال بعد، مناصب عالی‌ای در کمیته‌ها و شوراهای علمی، دفاعی و هسته‌ای مختلف در استرالیا داشت.
نقش در عملیات طوفان (Operation Hurricane): تیترتون به درخواست شخصی ویلیام پنی (William Penney)، رئیس علمی پروژه، به عنوان یک متخصص برجسته در انفجارات اتمی، به گروه پنی در جزایر مونتبلو پیوست تا در اولین آزمایش بمب اتمی بریتانیا مشارکت کند. او نه تنها به عنوان ناظر، بلکه به عنوان یکی از اعضای کلیدی تیم ارشد دانشمندان در این آزمایش حضور داشت.
کمیته ایمنی آزمایش‌های تسلیحات اتمی (AWTSC): تیترتون از بنیان‌گذاران و بعدها رئیس این کمیته بود که بر ایمنی آزمایش‌های هسته‌ای بریتانیا در استرالیا (از جمله آزمایش‌های مونتبلو و مارالینگا) نظارت می‌کرد.
میراث بحث‌برانگیز و اواخر عمر
شهرت تیترتون در دهه ۱۹۸۰ به شدت خدشه‌دار شد. کمیسیون سلطنتی مک‌کللند (McClelland Royal Commission) در سال‌های ۱۹۸۴ و ۱۹۸۵ او را به جانبداری از بریتانیا به جای استرالیا در جریان آزمایش‌های هسته‌ای متهم کرد. منتقدان او را «دکتر استرنجلاو» امپراتوری بریتانیا لقب دادند و معتقد بودند که وفاداری او بیش از آنکه به استرالیا باشد، به شبکه علمی و سیاسی کشورهای انگلیسی‌زبان (Anglosphere) و پیشبرد فیزیک هسته‌ای بود.
او تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۸۱ استاد دانشگاه ملی استرالیا بود و قوی‌ترین مدافع عمومی انرژی هسته‌ای در استرالیا به شمار می‌رفت و آن را «ارزان‌ترین، پاک‌ترین و ایمن‌ترین روش تولید برق» می‌دانست.
ارنست تیترتون در سپتامبر ۱۹۸۷ در یک تصادف شدید رانندگی به شدت مجروح و ناتوان شد. او سرانجام در ۸ فوریه ۱۹۹۰ در سن ۷۳ سالگی در خانه سالمندان جیندالی در کانبرا درگذشت.