والتر دورنبرگر کیست؟
مهندس برنامه های موشک بالستیک آلمان نازی
روبرت دورنبرگر (Walter Robert Dornberger) یک افسر توپخانه و مهندس آلمانی بود که به عنوان مدیر نظامی و فرمانده برنامه موشکی آلمان نازی، نقش کلیدی در توسعه موشکهای V-1 و V-2 داشت. او در کنار ورنر فون براون، که مدیر فنی برنامه بود، این پروژه را رهبری میکرد.
زندگی اولیه و حرفه نظامی
دورنبرگر در ۶ سپتامبر ۱۸۹۵ در گیسن آلمان به دنیا آمد. او در جنگ جهانی اول به عنوان افسر توپخانه خدمت کرد و در سال ۱۹۱۸ به اسارت نیروهای آمریکایی درآمد. پس از جنگ، در دهه ۱۹۲۰ در دانشگاه فنی برلین در رشته مهندسی مکانیک تحصیل کرد و در سال ۱۹۳۰ مدرک کارشناسی ارشد خود را دریافت نمود.
رهبری برنامه موشکی آلمان نازی
دورنبرگر از همان ابتدا پتانسیل نظامی موشکها را درک کرده بود. در آوریل ۱۹۳۰، او به عنوان عضو شورای بالستیک بخش تسلیحات ارتش آلمان منصوب شد تا مخفیانه یک موشک سوخت مایع نظامی مناسب برای تولید انبوه توسعه دهد.
تأسیس مرکز تحقیقاتی پینمونده: در سال ۱۹۳۶، او برنامهریزی برای ایجاد یک مرکز تحقیقاتی بزرگ در پینمونده (Peenemünde) را آغاز کرد که به مرکز اصلی توسعه موشکهای V-1 و V-2 تبدیل شد.
همکاری با فون براون: در همین مرکز بود که دورنبرگر به عنوان فرمانده نظامی، با ورنر فون براون به عنوان مدیر فنی، همکاری نزدیکی را آغاز کرد. توسعه V-2: تلاشهای تیم تحت رهبری او منجر به ساخت V-2 شد؛ نخستین موشک بالستیک دوربرد عملیاتی جهان که برای بمباران لندن و آنتورپ در سالهای پایانی جنگ استفاده شد.
ارتقای درجه: به پاس موفقیتهایش، در ژوئن ۱۹۴۳ به درجه سرتیپی ارتقا یافت.
زندگی پس از جنگ و «عملیات پِیپرکلیپ»
پس از جنگ، دورنبرگر به مدت دو سال در اسارت بریتانیا بود، اما بریتانیاییها تصمیم گرفتند او را به دلیل نقشش در بمباران لندن و استفاده از کار اجباری محاکمه نکنند.
مهاجرت به آمریکا: در سال ۱۹۴۷، او به عنوان بخشی از «عملیات پِیپرکلیپ» (Operation Paperclip) به ایالات متحده منتقل شد؛ برنامهای که در آن دانشمندان و مهندسان آلمانی برای کار در پروژههای نظامی و فضایی آمریکا جذب میشدند.
حرفه در آمریکا: او ابتدا به عنوان مشاور نیروی هوایی آمریکا مشغول به کار شد و سپس به شرکت Bell Aircraft Corporation پیوست. در این شرکت، او به سمت معاونت رئیس و دانشمند ارشد رسید و در توسعه هواپیماهای موشکی نقش داشت.
میراث و کتاب خاطرات
دورنبرگر در سال ۱۹۵۴ کتاب خاطرات خود را با عنوان «V-2» منتشر کرد. این کتاب به خاطر مشارکتهای فنیاش در تاریخ توسعه موشک مورد تقدیر قرار گرفت، اما به طور گسترده به خاطر نادیده گرفتن جنبههای انسانی فاجعهبار پروژه، مانند کار اجباری و تلفات جانی، مورد انتقاد قرار گرفته است. او در این کتاب تقریباً هیچ اشارهای به کارخانه میتلوِرک یا اردوگاه کار اجباری دورا نکرد.
جمعبندی
دورنبرگر یک چهره محوری و متناقض در تاریخ مهندسی موشک است. او از یک سو به عنوان یک مدیر توانمند، پایههای فناوری موشکی مدرن را بنا نهاد و از سوی دیگر، مسئولیت اخلاقی سنگینی برای استفاده از نیروی کار بردهوار و کشتار غیرنظامیان در جریان جنگ دارد. او در نهایت بدون مجازات ماند و در سال ۱۹۸۰ در آلمان غربی درگذشت.