وقتی نام کره شمالی و برنامه هسته‌ای‌اش به میان می‌آید، افکار عمومی بلافاصله به سمت کیم جونگ اون و رژه‌های نظامی پرزرق‌وبرق می‌رود. اما در پشت پرده‌های این نمایش قدرت، مردانی ایستاده‌اند که بدون آن‌ها، کیم جونگ اون هرگز نمی‌توانست بمب اتمی را در دست بگیرد. یکی از این مردان کلیدی، هونگ سونگ مو (Hong Sung Mu) است؛ دانشمندی که از پشت میزهای آزمایشگاه در یونگ‌بیون تا کنار کیم جونگ اون در بازرسی‌های هسته‌ای، مسیر تسلیحاتی‌شدن کره شمالی را هموار کرده است.
تولد یک افسانه در سایه
هونگ سونگ مو در۱ ژانویه ۱۹۴۲ متولد شد. اطلاعات دقیقی درباره دوران کودکی و تحصیلات اولیه او در دسترس نیست، اما آنچه مسلم است، او مسیر خود را در قلب تأسیسات هسته‌ای کره شمالی آغاز کرد.
او در مرکز علمی و تحقیقات اتمی یونگ‌بیون (Yongbyon Nuclear Scientific Research Center) تأسیسات هسته‌ای اصلی کره شمالی در شمال پیونگ‌یانگ به عنوان مهندس ارشد مشغول به کار شد. یونگ‌بیون جایی بود که بسیاری از دانشمندان نسل اول کره شمالی در آن آموزش دیدند و هونگ نیز در همان‌جا پایه‌های فنی و علمی خود را محکم کرد.
از یونگ‌بیون تا قلب حزب کارگران
ورود به بخش صنایع مهمات (MID)
هونگ سونگ مو پس از سال‌ها کار فنی در یونگ‌بیون، به بخش صنایع مهمات (Munitions Industry Department – MID) حزب کارگران کره منتقل شد. این بخش، قلب تپنده صنایع دفاعی کره شمالی است.
بخش صنایع مهمات مسئولیت‌های گسترده‌ای دارد:
مدیریت و هماهنگی تولید تسلیحات
هدایت مؤسسات تحقیقاتی و شرکت‌های تجاری مرتبط با صنایع دفاعی
تدوین سیاست‌های تحقیق و توسعه سیستم‌های تسلیحاتی
نظارت بر آزمایش‌ها و استقرار همه سیستم‌های تسلیحاتی کره شمالی
صعود به معاونت
هونگ سونگ مو در نهایت به معاونت بخش صنایع مهمات رسید. این جایگاه، او را به یکی از تأثیرگذارترین افراد در برنامه تسلیحاتی کره شمالی تبدیل کرد. او در این سمت، مستقیماً به کیم جونگ اون پاسخگو بود و بر تمام جنبه‌های برنامه هسته‌ای و موشکی این کشور نظارت داشت.
دوتایی افسانه‌ای: هونگ و ری هونگ سوپ
هونگ سونگ مو به همراه ری هونگ سوپ (Ri Hong-sop)، رئیس مؤسسه تسلیحات هسته‌ای کره شمالی، به عنوان “دوقلوهای مگاتون” شناخته می‌شوند. این دو نفر، ستون‌های اصلی برنامه هسته‌ای کره شمالی هستند و تحلیلگران آن‌ها را افراد کلیدی در توسعه بمب اتمی این کشور می‌دانند.
مایکل مدن، پژوهشگر ارشد مؤسسه کره در دانشگاه جانز هاپکینز، درباره این دو می‌گوید:
آن‌ها دو مرد با قدرت و نفوذ عظیم هستند و نماینده تمام دانشمندان هسته‌ای کره شمالی به شمار می‌روند.
نقش در آزمایش‌های هسته‌ای و موشکی
آزمایش‌های هسته‌ای
هونگ سونگ مو از سال ۲۰۱۲ به طور مستمر در کنار کیم جونگ اون در آزمایش‌های هسته‌ای و پرتاب موشک‌های دوربرد دیده شده است. او بر آزمایش‌های هسته‌ای کره شمالی در سال ۲۰۱۳ و ژانویه ۲۰۱۶ نظارت داشت.
پس از ششمین آزمایش هسته‌ای کره شمالی در سپتامبر ۲۰۱۷ که به گفته پیونگ‌یانگ یک بمب هیدروژنی بود کیم جونگ اون یک جشن باشکوه برای دانشمندان هسته‌ای برگزار کرد. در این مراسم، هونگ سونگ مو و ری هونگ سوپ در کنار کیم نشستند و کیم حتی گل‌هایی که به او تقدیم شد را به هونگ داد. این اقدام نمادین، نشان‌دهنده احترام عمیق رهبر کره شمالی به این دانشمند بود.
ری و هونگ نقش حیاتی در برنامه هسته‌ای کره شمالی ایفا کرده‌اند و در طول بازرسی‌های میدانی و آزمایش‌های تسلیحاتی، از جمله آخرین آزمایش هسته‌ای، در فاصله نزدیک به کیم ظاهر شده‌اند.
آزمایش موشک بالستیک قاره‌پیما (ICBM)
هونگ سونگ مو در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۷ شاهد پرتاب موشک بالستیک قاره‌پیمای هواسونگ-۱۵ (Hwasong-15) بود. این موشک، که به گفته کارشناسان از نظر تئوری قادر به رسیدن به واشنگتن دی‌سی است، نقطه عطفی در برنامه موشکی کره شمالی محسوب می‌شود.
تحریم‌های سازمان ملل و اتحادیه اروپا
مشارکت هونگ سونگ مو در توسعه تسلیحات، او را در لیست تحریم‌های بین‌المللی قرار داده است. اتحادیه اروپا در ۲۰ مه ۲۰۱۶ او را به دلیل نقشش در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی کره شمالی تحریم کرد.
دلیل تحریم او به صراحت بیان شده است:
هونگ مسئول برنامه‌های کره شمالی در زمینه تسلیحات هسته‌ای، موشک‌های بالستیک یا سایر سلاح‌های کشتار جمعی است.”
حضور در بازرسی‌های هسته‌ای
هونگ سونگ مو همچنان در سال‌های اخیر در کنار کیم جونگ اون در بازرسی‌های هسته‌ای حضور داشته است:
مارس ۲۰۲۳: او در کنار کیم جونگ اون از آنچه “کلاهک‌های هسته‌ای آماده نصب بر روی موشک‌های بالستیک” توصیف می‌شد، بازدید کرد.
سپتامبر ۲۰۲۴: او دوباره در کنار کیم جونگ اون در بازرسی از یک تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم کره شمالی دیده شد.
جایگاه در ساختار قدرت
هونگ سونگ مو در ژانویه ۲۰۲۱ دوباره به کمیته مرکزی حزب کارگران کره انتخاب شد. او همچنین در جولای ۲۰۲۰ در نشست کمیسیون نظامی مرکزی حزب کارگران شرکت کرد؛ نشستی که به بازدارندگی جنگی تعبیری مبهم برای برنامه هسته‌ای کره شمالی اختصاص داشت.
همکاران و نسل جدید
دو معاون ارشد
از سال ۲۰۲۴، بخش صنایع مهمات (MID) دو معاون ارشد دارد: هونگ سونگ مو و کیم جونگ سیک (Kim Jong Sik). کیم جونگ سیک، یک مهندس هوانوردی است که در سال ۲۰۲۴ به این سمت ارتقا یافت.
این ساختار دو معاونی در MID غیرمعمول است و تحلیلگران آن را نشانه‌ای از دوره انتقالی می‌دانند. هونگ سونگ مو در حال حاضر بیش از ۸۰ سال سن دارد و احتمالاً به زودی بازنشسته خواهد شد. به گفته کارشناسان:
هنگامی که هونگ بازنشسته شود چه در یک نشست حزب و چه در کنگره نهم حزب کیم جونگ سیک جای او را می‌گیرد و MID به داشتن یک معاون ارشد بازمی‌گردد.
نسل جدید: چوی ایل هوان
در سال‌های اخیر، نام چوی ایل هوان (Choi Il Hwan) به عنوان چهره‌ای جدید در برنامه هسته‌ای کره شمالی مطرح شده است. او در بازدیدهای کیم جونگ اون از تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در کنار او حضور داشته و به عنوان جانشین نسل قدیمی‌تر مدیران هسته‌ای معرفی شده است.
میراث یک دانشمند
هونگ سونگ مو یکی از معماران اصلی برنامه هسته‌ای کره شمالی است. او از یک مهندس جوان در یونگ‌بیون به یکی از تأثیرگذارترین مقامات حزب کارگران کره تبدیل شد و در تمام مراحل توسعه بمب اتمی این کشور از آزمایش‌های اولیه تا تولید کلاهک‌های هسته‌ای نقش کلیدی ایفا کرد.
اگرچه هونگ سونگ مو به اندازه کیم جونگ اون در رسانه‌ها حاضر نیست، اما بدون او، کره شمالی هرگز به یک قدرت هسته‌ای تبدیل نمی‌شد. او نماد نسل اول دانشمندانی است که پایه‌های برنامه هسته‌ای کره شمالی را بنا نهادند و امروز، نسل جدیدی از دانشمندان مانند چوی ایل هوان راه او را ادامه می‌دهند.
همانطور که مایکل مدن اشاره کرده است، هونگ سونگ مو و همکارانش “افراد کلیدی” در موفقیت برنامه تسلیحاتی کره شمالی بوده‌اند. و این موفقیت، هرچند از نظر اخلاقی و بین‌المللی محکوم است، اما از منظر فنی و علمی، دستاوردی قابل توجه برای مردی است که تمام عمر خود را وقف آن کرد.