ویلیام جورج پنی، بارون پنی از ایست هندرد (William George Penney, Baron Penney of East Hendred)، دانشمند و ریاضیدان برجسته بریتانیایی بود که به عنوان «پدر بمب اتمی بریتانیا» شناخته میشود. او نقشی محوری در تبدیل بریتانیا به یک قدرت هستهای ایفا کرد.
زندگی اولیه و تحصیلات
ویلیام پنی در ۲۴ ژوئن ۱۹۰۹ در جبلطارق (Gibraltar) به دنیا آمد. پدرش، ویلیام آلفرد پنی، یک گروهبان در سپاه مهماتهای سلطنتی بود که در زمینه مواد منفجره تخصص داشت. خانواده او در نهایت در نزدیکی شِرنِس (Sheerness) در انگلستان ساکن شدند.
پنی از همان ابتدا نبوغ خود را نشان داد. او در یک مدرسه فنی محلی (Sheerness Junior Technical College) تحصیل کرد و سپس در سال ۱۹۲۷ به کالج سلطنتی علوم (که بعدها بخشی از کالج سلطنتی لندن شد) راه یافت. او در سال ۱۹۲۹ مدرک لیسانس ریاضیات خود را با نمرات عالی دریافت کرد و سپس به ترتیب در سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۳۵ موفق به اخذ دکترای ریاضیات از دانشگاه لندن و دکترای علوم فیزیک از دانشگاه کمبریج شد. او بلافاصله پس از اخذ مدرک فیزیک، به کالج سلطنتی بازگشت و به عنوان استاد در آنجا مشغول به کار شد.
نقش در پروژه منهتن (جنگ جهانی دوم)
با آغاز جنگ جهانی دوم، پنی ابتدا به نیروی دریایی سلطنتی پیوست و در زمینه هیدرودینامیک، برخورد و امواج ضربهای تحقیق کرد. در سال ۱۹۴۳، او به پروژه «لولهآلیاژها» (Tube Alloys) ، برنامه مخفی هستهای بریتانیا و کانادا، منتقل شد.
در سال ۱۹۴۴، پنی به عنوان رئیس هیئت بریتانیایی در پروژه منهتن در لوس آلاموس منصوب شد. با توجه به تخصصش در امواج ضربهای، وظیفه اصلی او پیشبینی اثرات مخرب ناشی از موج انفجار بمب اتمی بود. او در آزمایش هستهای «ترینیتی» (Trinity) حضور داشت و بخشی از تیمی بود که فناوری اندازهگیری نیروی موج انفجار را توسعه داد.
پنی به دلیل تواناییهایش بسیار ارزشمند تلقی میشد، تا حدی که ژنرال لسلی گرووزاو را «غیرقابل جایگزین» خواند و به حلقه داخلی دانشمندان آمریکایی راه یافت. او همچنین در کمیته هدف (Target Committee) عضویت داشت که شهرهای ژاپنی را برای بمباران اتمی انتخاب میکرد و در آنجا هیروشیما و ناکازاکی را به عنوان اهداف پیشنهاد داد. پنی به عنوان مشاور ویژه و نماینده بریتانیا با تیم پروژه آلبرتا به جزیره تینیان رفت و انفجار بمب «مرد چاق» (Fat Man) بر فراز ناکازاکی را از یک هواپیمای نظارتی مشاهده کرد.
رهبری برنامه تسلیحات هستهای بریتانیا
پس از جنگ، ایالات متحده همکاری خود را با بریتانیا در زمینه انرژی اتمی محدود کرد. در ژانویه ۱۹۴۷، نخستوزیر کلمنت اتلی تصمیم به ساخت بمب اتمی مستقل بریتانیا گرفت و ویلیام پنی را مسئول طراحی، تولید و آزمایش این دستگاه کرد.
پنی در ژوئن ۱۹۴۷ گروهی متشکل از ۳۴ دانشمند و مهندس را برای کار بر روی بمب اتمی بریتانیا، با الگوبرداری از بمب ناکازاکی، فراخواند. او «تأسیسات تحقیقات مواد منفجره بالا» (High Explosive Research – HER) را در اوت ۱۹۴۷ بنیان نهاد. اولین وظیفه او توسعه بمب اتمی بریتانیا بود، در حالی که او همزمان مسئول تحقیقات هستهای پایه، توسعه، ساخت سلاح و آزمایش بود.
تحت رهبری پنی، بریتانیا اولین آزمایش بمب اتمی خود را با نام رمز «عملیات طوفان» (Operation Hurricane) در ۳ اکتبر ۱۹۵۲ در جزایر مونته بلو در سواحل استرالیا با موفقیت انجام داد. این آزمایش بریتانیا را به سومین قدرت هستهای جهان (پس از آمریکا و شوروی) تبدیل کرد.
پنی از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۹ ریاست مرکز تحقیقات تسلیحات اتمی آلدرماستون (Atomic Weapons Research Establishment at Aldermaston) را بر عهده داشت، جایی که سلاحهای بریتانیایی طراحی میشدند. او همچنین توسعه بمب هیدروژنی بریتانیا را نظارت کرد و در سال ۱۹۵۷ مسئول ساخت اولین بمب هیدروژنی این کشور بود.
اواخر عمر و افتخارات
پنی پس از جنگ قصد داشت حرفه دانشگاهی خود را ادامه دهد، اما دولت بریتانیا از او خواست تا سمت رئیس تحقیقات تسلیحات (Chief Superintendent of Armament Research) را بپذیرد. او در سال ۱۹۶۲ به عنوان رئیس سازمان انرژی اتمی بریتانیا (UKAEA) منصوب شد.
ویلیام پنی در طول زندگی خود افتخارات و جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله:
نشان آزادی (Medal of Freedom) در سال ۱۹۴۶
نشان رامفورد (Rumford Medal) از انجمن سلطنتی در سال ۱۹۶۶
مدال ویلهم اکسنر (Wilhelm Exner Medal) در سال ۱۹۶۷
مدال و جایزه گلیزبروک (Glazebrook Medal and Prize) در سال ۱۹۶۹
مدال طلای کلوین (Kelvin Gold Medal) در سال ۱۹۷۱
او در سال ۱۹۶۷ به عنوان بارون پنی از ایست هندرد به عنوان یک نجیبزاده مادامالعمر منصوب شد.
میراث و جنجالها
میراث پنی پیچیده است. او به عنوان معمار اصلی توانایی هستهای بریتانیا شناخته میشود، اما اقدامات او جنجالهایی نیز به همراه داشته است. پنی تصمیم گرفت اسناد و مدارک شخصی خود را بسوزاند، که این امر باعث شده مواد اصلی کمی برای مطالعه زندگینامه او باقی بماند. برخی مورخان او را به دلیل نقشش در انتخاب اهداف بمباران اتمی و همچنین سیاستهای جنجالیاش در قبال آزمایشهای هستهای و اثرات آن بر سربازان و غیرنظامیان مورد انتقاد قرار دادهاند.
با این حال، جایگاه او به عنوان یک دانشمند و مدیر علمی که بریتانیا را به باشگاه قدرتهای هستهای وارد کرد، در تاریخ علم و سیاست این کشور تثبیت شده است.