پْرِمانا وارْدَیانتی پْرِمادی (Premana Wardayanti Premadi) اخترشناس، اخترفیزیکدان و استاد دانشگاه اندونزیایی است که به‌عنوان یکی از چهره‌های محوری و پیشگام نجوم در این کشور شناخته می‌شود. او نخستین زن اندونزیایی است که در رشته اخترفیزیک دکترا گرفته و نخستین زنی است که ریاست رصدخانه تاریخی بوسا (Bosscha) را بر عهده داشته است. نام او همچنین بر یک سیارک در کمربند اصلی سیارک‌ها ثبت شده است.
زندگی اولیه و مسیر علمی
پْرِمانا در ۱۳ ژوئیه ۱۹۶۴ در سورابایا، مرکز استان جاوه شرقی اندونزی، به دنیا آمد. پدرش، پْرِمادی، یک جراح و مادرش، سوئِوارنی پْرِمادی، یک پرستار بود. او دوران ابتدایی را مدتی در پالم‌بانگ گذراند و سپس تحصیلات خود را در جاکارتا ادامه داد.
علاقه او به نجوم در دوره دبیرستان و تحت تأثیر معلمانش و همچنین تصاویری که توسط برنامه وویجر (Voyager) به زمین مخابره می‌شد، شکل گرفت. این علاقه در زمانی که تحصیل در رشته نجوم برای زنان امری غیرمعمول بود، او را به سوی این حوزه کشاند.
تحصیلات دانشگاهی: پْرِمانا مدرک کارشناسی خود را در رشته نجوم از مؤسسه فناوری باندونگ (ITB) در سال ۱۹۸۸ دریافت کرد.
دکترا در آمریکا: او برای ادامه تحصیل به ایالات متحده رفت و در سال ۱۹۹۶ موفق به اخذ مدرک دکترا در رشته اخترفیزیک از دانشگاه تگزاس در آستین شد. بدین ترتیب او به نخستین زن اندونزیایی تبدیل شد که در این رشته به درجه دکترا دست می‌یابد. به گفته خودش، در آن زمان او تنها زن و تنها آسیایی بود که در آستین به تحصیل اخترفیزیک اشتغال داشت.
عنوان رساله دکترای او «مطالعه انتشار نور در جهان‌های ناهمگون با استفاده از روش همگرایی گرانشی» بود. استاد راهنمای او ریچارد ماتزنر و مربی‌اش هوگو مارتل بودند.
حرفه علمی و پژوهش‌های پیشرو
پْرِمانا پس از اتمام دکترا به اندونزی بازگشت و به تدریس در ITB پرداخت. او در تدوین برنامه درسی رشته نجوم این دانشگاه نقش مهمی ایفا کرد. در آگوست ۲۰۲۳، او به عنوان استاد تمام در زمینه تکامل ساختار کیهانی در ITB منصوب شد.
پژوهش در همگرایی گرانشی
حوزه اصلی پژوهش‌های او، همگرایی گرانشی (Gravitational Lensing) است؛ روشی مبتنی بر نظریه نسبیت عام اینشتین که در آن، گرانش اجرام بسیار پرجرم، مسیر نور را خم می‌کند. پْرِمانا در دهه ۱۹۹۰ با استفاده از این روش و شبیه‌سازی‌های کامپیوتری، به مطالعه تکامل ساختار در مقیاس بزرگ جهان پرداخت و در این زمینه پیشگام بود.
پژوهش‌های او در زمینه شبیه‌سازی توزیع ابرنواخترها با استفاده از همگرایی گرانشی، بعدها به‌طور مشخص در طراحی برنامه‌های علمی مهمی مانند تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن (با پرتاب برنامه‌ریزی‌شده برای سال ۲۰۲۷) و مطالعه میراث فضا و زمان (LSST) مورد استفاده قرار گرفت.
ریاست رصدخانه بوسا
پْرِمانا بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ ریاست رصدخانه بوسا را بر عهده داشت. این رصدخانه که در سال ۱۹۲۳ تأسیس شده، قدیمی‌ترین مرکز پژوهش نجومی در اندونزی است و او نخستین زنی بود که به این سمت منصوب می‌شد. در دوره او، تمرکز رصدخانه به دلیل کمبود تجهیزات، بر رصدهای خورشیدی معطوف شد.
مشارکت در رصدخانه ملی تیمائو
او همچنین در ساخت رصدخانه ملی تیمائو در کوه تیمائو در کوپانگ (استان نوسا تنگارا شرقی) مشارکت داشته است. این پروژه با همکاری ITB و دانشگاه سندنا کوپانگ ساخته می‌شود و پْرِمانا در طراحی برنامه‌های آموزشی علوم در پیرامون آن نیز نقش دارد.
ترویج علم و آموزش نجوم به کودکان
پْرِمانا به آموزش نجوم به کودکان، به‌ویژه در مناطق محروم، اعتقاد و تعهد عمیقی دارد. او معتقد است: «این جهان برای اینکه تنها توسط ما لذت برده شود، بسیار بزرگ، بسیار زیبا و بسیار باشکوه است. برای ما اخترشناسان انگیزه‌ای وجود دارد که آن را به اشتراک بگذاریم.»
بنیان‌گذاری UNAWE در اندونزی: او در سال ۲۰۰۷ شعبه اندونزیایی «آگاهی از جهان برای کودکان» (Universe Awareness for Children – UNAWE) را بنیان گذاشت و تا سال ۲۰۱۳ ریاست آن را بر عهده داشت. UNAWE یک برنامه جهانی است که هدف آن معرفی دانش پایه نجوم به کودکان ۴ تا ۱۰ ساله است.
ریاست انجمن نجوم اندونزی: او بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ ریاست انجمن نجوم اندونزی را نیز بر عهده داشت.
افتخارات و جوایز بین‌المللی
سیارک ۱۲۹۳۷ پْرِمادی: در سال ۲۰۱۷، اتحادیه بین‌المللی نجوم (IAU) به پاس خدمات علمی او، نامش را بر سیارکی در کمربند اصلی سیارک‌ها به نام «۱۲۹۳۷ پْرِمادی» (12937 Premadi) گذاشت. او نخستین اخترشناس اندونزیایی است که این افتخار به او تعلق گرفته است.
عضو افتخاری انجمن نجوم سلطنتی (FRAS): در سال ۲۰۲۳، انجمن نجوم سلطنتی بریتانیا (RAS) عضویت افتخاری خود را به دلیل رهبری او در توسعه نجوم در اندونزی و تلاش‌هایش در ترویج نجوم به‌عنوان ابزاری آموزشی، به پْرِمانا اعطا کرد.
زندگی شخصی و رویارویی با بیماری
پْرِمانا با یودی سوئهاریادی (Yudi Soeharyadi)، یکی از مدرسان ریاضیات در ITB، ازدواج کرده است.
در سال ۲۰۱۰، او به بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) مبتلا شد. ALS یک بیماری نورون‌های حرکتی است که به تدریج عضلات را ضعیف می‌کند. با وجود این بیماری، پْرِمانا به فعالیت‌های علمی و آموزشی خود ادامه داده و از یک عصا برای راه رفتن استفاده می‌کند. او در سال ۲۰۱۵ بنیاد ALS اندونزی را تأسیس کرد تا بستری برای تبادل اطلاعات و حمایت متقابل میان مبتلایان به این بیماری فراهم کند.
میراث
پْرِمانا وارْدَیانتی پْرِمادی ترکیبی کم‌نظیر از تعالی علمی، رهبری نهادی و تعهد انسانی است. او با شکستن سقف شیشه‌ای در تحصیلات عالی اختر فیزیک، مدیریت قدیمی‌ترین رصدخانه کشورش و مشارکت در پروژه‌های علمی بین‌المللی، مسیر را برای نسل‌های آینده، به‌ویژه زنان در اندونزی، هموار کرده است. تلاش‌های او برای عمومی‌سازی علم و توانمندسازی کودکان از طریق نجوم، و همچنین شجاعتش در رویارویی با بیماری ALS، او را به چهره‌ای الهام‌بخش نه تنها در اندونزی، بلکه در سطح جهانی تبدیل کرده است.