نیروی هوایی ارتش خلق کره بهعنوان شاخه هوایی نیروهای مسلح کره شمالی، یکی از مرموزترین و در عین حال بحثبرانگیزترین نیروهای هوایی جهان به شمار میرود. این نیرو که در ساختار کلی ارتش کره شمالی فعالیت میکند، نقش مهمی در راهبرد بازدارندگی و دفاع هوایی این کشور ایفا میکند.
با وجود محدودیتهای اقتصادی، تحریمهای بینالمللی و فناوری نسبتاً قدیمی بسیاری از تجهیزات، نیروی هوایی کره شمالی همچنان بر پایه ترکیبی از جنگندههای دوران شوروی، سامانههای پدافند هوایی گسترده و تاکتیکهای نامتقارن سازماندهی شده است. در مقابل، تهدیدات منطقهای بهویژه حضور نظامی کره جنوبی و آمریکا در شبهجزیره کره، اهمیت تحلیل توان عملیاتی، میزان آمادگی رزمی و ظرفیت بازدارندگی این نیرو را دوچندان میکند.
بررسی توان نیروی هوایی ارتش کره شمالی نهتنها از منظر نظامی، بلکه از دیدگاه راهبردی و ژئوپلیتیکی نیز اهمیت دارد؛ زیرا توازن قدرت در شرق آسیا تا حد زیادی تحت تأثیر قابلیتهای دفاعی و تهاجمی این کشور شکل میگیرد. در این نوشتار، تلاش خواهد شد ساختار سازمانی، تجهیزات، نقاط قوت و ضعف، و جایگاه منطقهای این نیرو مورد ارزیابی قرار گیرد.
چه نوع جنگنده هایی در نیروی هوایی ارتش کره شمالی وجود دارد؟
نیروی هوایی کره شمالی عمدتاً از جنگندههای ساخت شوروی سابق و چین استفاده میکند که بیشترشان مربوط به نسلهای سوم و چهارم ابتدایی هستند. مهمترین آنها عبارتاند از:
1 جنگندههای برتری هوایی / رهگیر
MiG-29 – پیشرفتهترین جنگنده عملیاتی کره شمالی؛ نسل چهارم ابتدایی، توانایی درگیری هوایی فراتر از دید.
MiG-23 – رهگیر با بال متغیر؛ قدیمی اما سریع.
MiG-21 – ستون فقرات قدیمی ناوگان؛ سبک و پرشمار.
2 جنگنده–بمبافکن و تهاجمی
Su-25 – هواپیمای پشتیبانی نزدیک زمینی (CAS)، مقاوم و مناسب حمله به اهداف زمینی.
Shenyang F-6 – نسخه چینی MiG-19، قدیمی ولی همچنان در خدمت.
Shenyang J-5 – نسخه چینی MiG-17، بسیار قدیمی.
توضیح گامبهگام
1. کره شمالی پس از جنگ کره وابستگی شدیدی به تسلیحات شوروی و سپس چین پیدا کرد.
2. بیشتر ناوگان فعلی مربوط به دهههای 1960 تا 1980 است.
3. تنها جنگنده نسبتاً مدرن آن MiG-29 است که در تعداد محدود عملیاتی است.
4. تمرکز این نیرو بیشتر بر کمّیت، پراکندگی پایگاهها و پدافند هوایی زمینی است تا برتری کیفی هوایی.
ارزیابی کلی توان رزمی
نقاط قوت:
تعداد نسبتاً بالا (چند صد فروند انواع مختلف)
استقرار در پایگاههای زیرزمینی و استتار گسترده
همافزایی با سامانههای پدافند هوایی
نقاط ضعف:
فناوری قدیمی نسبت به رقبایی مثل کره جنوبی
محدودیت در آموزش، قطعات یدکی و ساعات پروازی
نداشتن جنگنده نسل 4.5 یا 5
برای مقایسه، نیروی هوایی کره جنوبی دارای جنگندههای پیشرفتهای مانند F-35 Lightning II و F-15K Slam Eagle است که از نظر فناوری چند نسل جلوتر هستند.
دیدگاههای جایگزین
برخی تحلیلگران معتقدند کره شمالی ممکن است بخشی از ناوگان MiG-29 خود را بهروزرسانی کرده باشد.
برخی دیگر تأکید دارند نقش اصلی نیروی هوایی این کشور «بازدارندگی نمادین» و حمایت از موشکهای بالستیک است، نه کسب برتری هوایی کلاسیک.